Yuvam Dünya Derneği, KONDA Araştırma aracılığıyla üst üste dördüncü sefer gerçekleştirdiği Türkiye İklim Krizi Algısı Araştırması’nın 2025 sonuçlarını paylaştı. Araştırma, toplumun iklim krizine dair farkındalığının arttığını lakin bu şuurun aksiyona dönüşmesinde hâlâ yetersiz kalındığını ortaya koyuyor.
Bilinç Artıyor, Bilgi Eksikliği Sürüyor
Araştırmaya nazaran toplumun %45’i iklim krizi hakkında bilgisiz olduğunu söz ediyor.
İklim eğitimi alanların oranı sırf %8. İştirakçiler, en emniyetli bilgi kaynakları olarak okulları (%81), medyayı (%78) ve sivil toplum kuruluşlarını (%54) gösteriyor.
Toplum Farkında Lakin Öncelikler Değişiyor
Toplumun %70’i iklim krizini kendi hayatı içinde tehlikeli olarak görse de, ekonomik ve toplumsal problemlerin bu aciliyeti gölgelediğini belirtiyor. %76’sı ferdi gayrette güç tüketimini azaltmanın ortak hissede olduğunun farkında. Ayrıyeten etrafa hassas markaların tercih edilme oranı geçen yıla nazaran artış gösteriyor. Kağıt, cam ve plastik üzere atıklarda geri dönüşüm eğiliminin de güçlendiği görülüyor.
Toplum Devletin Öncülük Etmesini Bekliyor
Katılımcıların %93’ü devlet ve hükümetleri iklim kriziyle uğraşta sorumlu görüyor. Toplumun %73’ü ise özel bölümü iklim kriziyle gayrette faal bir rolde görmek istiyor. Gençler ferdi hareketlere daha fazla sorumluluk yüklüyor. Bu durum, Türkiye’de tahlilin fakat ortak bir irade ile mümkün olabileceğine dair güçlü bir algıyı yansıtıyor.
Duyguların İstikrarı: Tasa Yüksek, Umut Direniyor
Katılımcıların %77’si telaş, %53’ü çaresizlik, %45’i umut, %33’ü suçluluk hissediyor.
Telaş hâlâ baskın his; lakin geçen yıla nazaran düşüşte. Bu düşüş, “duyarsızlaşma” değil, hareket için yeni bir duygusal istikrar arayışı olarak yorumlanıyor. Buna rağmen suçluluk hissi, evvelki yıla kıyasla artış gösteriyor.
Kadınlar ve Gençler İleri Dönüşümde Öncü
“İleri dönüşüm” kavramı şimdi tam olarak yerleşmemiş olsa da, toplumun %48’i artık ileri dönüşüm yaptığını söylüyor. Bayanlar ve genç toplumsal medya kullanıcıları bu dönüşümün öncüleri pozisyonunda. İştirakçilerin üçte ikisi, ileri dönüşümün iklim kriziyle gayrette tesirli olduğuna inanıyor.
Yuvam Dünya Derneği Yönetim Kurulu Lideri Kıvılcım Pınar Kocabıyık:
“Yuvam Dünya olarak 2022’den bu yana Türkiye’ye tıpkı soruyu soruyoruz: “İklim krizini nasıl görüyorsunuz?” Bu sorunun cevabı, sırf bugünü değil, geleceği de anlamamıza yardımcı oluyor. Zira toplumsal algı, değişimin hem barometresi hem de pusulası. Bu yılın sonuçları hem düşündürücü hem de yol gösterici. Toplumun neredeyse yarısı hâlâ kendini bilgisiz hissediyor. Telaş yüksek; çaresizlik ve suçluluk hisleri artıyor. Lakin tıpkı vakitte umut veren gelişmeler de var: Gençlerin bilgiye daha süratli erişmesi,eğitimin ve toplumsal medyanın farkındalığı güçlendirmesi,ileri dönüşüm ve güç tasarrufunun yaygınlaşması… Ve en değerlisi, Türkiye toplumunun büyük çoğunluğunun iklim krizinin tahlilinde devletin, özel kesimin ve bireylerin birlikte sorumluluk alması gerektiğini düşünmesi. Bu yaklaşım, sürdürülebilir dönüşüm için çok kıymetli bir eşik.”
KONDA Araştırma ve Danışmanlık Genel Müdürü Aydın Erdem:
“Yuvam Dünya için gerçekleştirdiğimiz bu araştırma serisinin değeri büyük.
KONDA üzere toplumsal algıları uzun yıllar boyunca birebir formülle ölçen bir kurum olarak, başlangıçta az kişinin sahiplendiği birçok sorunun vakitle ülke genelinde değer kazandığını gözlemledik. İklim krizinin de bu tarafta ilerlediğini görüyoruz. Bu durum hem toplumsal bir kazanım hem de araştırmacılar olarak bizim için gurur kaynağı.
Bugün iklim krizi, toplumun hayatında artık görmezden gelinemeyecek kadar büyük. Lakin bahse yaklaşım hâlâ modüllü: kimisi mevzuyu yeterli bildiğini söylüyor, kimisi yüzeysel geçiyor, kimisi ise hâlâ bilgisiz. Eğitim, gençlik ve dijital dünyaya yakınlık bilgiyi artırıyor; yaş ilerledikçe ve gündelik hayattan kopuldukça farkındalık zayıflıyor. Tehlike algısında iki katman öne çıkıyor: İnsanların büyük kısmı iklim krizini kendi hayatı için de tehdit olarak görüyor, lakin neredeyse herkes gelecek jenerasyonların daha büyük risk altında kalacağına inanıyor. Yani bugünün korkusu var, lakin yarının yükü daha ağır hissediliyor.”
Yuvam Dünya Derneği Bilim Kurulu Lideri Prof. Dr. Levent Kurnaz:
“İklim değişikliğinin hayatımızı giderek daha fazla etkilediği bir periyotta yaşıyoruz.
Artık bu sıkıntıyı sadece bilim insanlarının raporlarında ya da uzak coğrafyalardaki felaketlerde değil; kuruyan göllerimizde, yaz ortasında yaşadığımız su kesintilerinde, orman yangınlarında, beklenmedik fırtınalarda direkt hissediyoruz. Lakin hepimiz biliyoruz ki iklim değişikliğinin tesirleri kadar kıymetli olan bir öbür boyut da toplumların bu krizi nasıl algıladığıdır. Bu araştırma, Türkiye toplumunun iklim değişikliğine bakışını tüm açıklığıyla ortaya koyuyor.”
Sonuç
İklim krizi artık herkesin gündeminde. Lakin farkındalık, aksiyona dönüşmedikçe tükenen gezegen değil, vakittir. Yuvam Dünya olarak bu dönüşüm zincirini tamamlamaya kararlıyız; zira biliyoruz ki iklim krizi ile gayret için bir gün, artık bugün.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
