Karadeniz Havzası’nda Doğal Afet Kaynaklı Endüstriyel Risklere Karşı Bölgesel Kalkan: NAT-RES Projesi Avrupa Birliği Başkanlığı’nın Ulusal Otoritesi olduğu Interreg NEXT Karadeniz Havzası’nda Hudut Ötesi İşbirliği Programı kapsamında, “Karadeniz Bölgesinde NATech Dayanıklılık Teşebbüsü – (NATech Resilience Initiative in the Black Sea Region)” projesi hayata geçiriliyor.
Karadeniz Havzası’nın karşı karşıya olduğu en kritik güvenlik sıkıntılarından biri olan “Natech” (doğal afetlerin tetiklediği teknolojik kazalar) risklerinin idaresi için milletlerarası bir işbirliği ağı kuruldu. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Afet İdaresi Enstitüsü liderliğinde yürütülen proje; İstanbul Vilayet Afet ve Acil Durum Müdürlüğü (AFAD İstanbul), Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesi (Yunanistan) ve Ukrayna İş Destek Merkezleri Birliği (Ukrayna) iştirakinde oluşturulan Konsorsiyum tarafından uygulanıyor.
24 ay sürecek olan projenin toplam bütçesi 1.636.586,40 Avro olarak belirlendi. Proje için Avrupa Birliği’nden 1.472.927,76 Avro hibe takviyesi sağlandı.
Afetlerin Tetiklediği Teknolojik Kazalara (Natech) Karşı İleri Teknoloji
NAT-RES Projesi, zelzele, sel ve çatışma üzere doğal yahut insan kaynaklı felaketlerin sanayi tesislerinde tetikleyebileceği yangın, patlama ve kimyasal sızıntı üzere ikincil felaketleri (Natech olaylarını) önlemeyi hedefliyor. Proje ile Karadeniz Bölgesi’nde gelişmiş teknolojik tahliller, kapsamlı tehlike haritaları ve sağlam risk kıymetlendirme metodolojileri entegre edilerek bölgenin dayanıklılığının artırılması amaçlanıyor.
AFAD-EKA Yazılımı Bölgesel Çapta Yaygınlaştırılacak
Projenin en kıymetli çıktılarından biri, AFAD tarafından geliştirilen AFAD-EKA (Endüstriyel Kazalar Tesir Alanı Modelleme) yazılım ının kapasitesinin artırılması ve ortak ülkeler için simülasyonların yapılmasıdır. Yazılım, su kaynaklarını etkileyen tehlikeli şartların simülasyonunu da içerecek formda geliştirilecek; İstanbul(Türkiye), Doğu Makedonya ve Trakya Bölgesi (Yunanistan) ve Mykolaiv (Ukrayna)’de pilot uygulamalarla hayata geçirilecektir. Bu sistem sayesinde endüstriyel tesisler için gerçek vakitli izleme ve erken ihtar sistemleri oluşturulacaktır.
Sınır Ötesi Tatbikatlar ve Uluslararası İşbirliği
Projede öne çıkan faaliyetler ortasında şunlar bulunmaktadır:
Tehlike Haritalarının Oluşturulması: Deprem, sel ve bölgesel çatışmaların tetiklediği teknolojik riskleri gösteren kapsamlı haritaların hazırlanması.
Sınır Ötesi Tatbikatlar: AFAD rehberliğinde ve ortakların konut sahipliğinde, acil durum grupları, tesis çalışanları ve lokal otoriteler den oluşan 300’den fazla iştirakçi ile Natech risk tatbikatlarının düzenlenmesi.
Uluslararası Konferans: Projenin sonunda İstanbul’da düzenlenecek milletlerarası konferans ile bilgi ve tecrübe paylaşımının sağlanması.
Proje Koordinatörü Doç. Dr. Hüseyin Özdemir: “Karadeniz’in Direncini Artırıyoruz”
Projenin koordinatörlüğünü üstlenen İstanbul Teknik Üniversitesinden, Avrasya Yer Bilimleri Enstitüsü’nde vazife yapan Doç. Dr. Hüseyin Özdemir projenin vizyonunu şu sözlerle özetledi: “Karadeniz Havzası, sanayi tesislerinin yoğunluğu ve sismik aktiviteler ile sel risklerinin birleştiği hassas bir coğrafyadır. NAT-RES projesi ile maksadımız, yalnızca doğal afetleri değil, bu afetlerin tetiklediği ve etraf ile insan sıhhatini tehdit eden teknolojik kazaları da öngörüp yönetebilmektir. Geliştireceğimiz AFAD-EKA yazılımı ve oluşturacağımız s nır ötesi işbirliği ağı sayesinde, mahallî idarelerin ve sanayi tesislerinin müdahale kapasitelerini arPracağız. Bu proje, bölgedeki toplulukların güvenliği ve ekosistemin korunması ismine atılmış stratejik bir adımdır.”.
Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı
