6 Şubat 2023’te meydana gelen yıkıcı sarsıntıların akabinde Adıyaman’da ortaya çıkan insani krize sürdürülebilir bir tahlil sunma maksadıyla yola çıkan Adıyaman Takviye Market projesi, iki yıllık periyodun akabinde operasyonel idaresini Adıyaman Belediyesi’ne devretti. Cargill’in finansal takviyesi, TİDER’in besin bankacılığı uzmanlığı ve Adıyaman Belediyesi’nin mahallî takviyesiyle kurulan market, klasik yardım anlayışının ötesine geçerek, insan onurunu merkeze alan çağdaş bir dayanak sistemi olarak bölge halkına hizmet verdi.
İhtiyaç hususlarına sağlam erişim
Adıyaman Dayanak Market, 5 ay üzere kısa bir müddette tamamlanan hazırlık sürecinin akabinde Ekim 2023 prestijiyle hizmet vermeye başladı. 1 dönümlük toprakta 308 m² kullanım alanına sahip olan market, planlandığı üzere Ekim 2025’e kadar etkin kalarak sarsıntıdan olumsuz etkilenen ailelerin temel muhtaçlıklarını sistemli olarak karşıladı.
Proje bölgede derin izler bıraktı. Proje kapsamında 1.500 haneye nizamlı olarak ulaşıldı ve 87.000’den fazla bireye temel gereksinim materyalleri sağlandı. Bu devirde yaklaşık 21.000 alışveriş süreci gerçekleştirilerek, muhtaçlık sahiplerine besin, hijyen, giysi ve dokumacılık eserleri, konut eşyaları üzere temel gereçler sunuldu. Proje, bilhassa “Kadın” ve “Bebek Bakım” üzere özel reyonlarla bayan, çocuk ve öbür kırılgan kümelerin hassas gereksinimlerine odaklandı.
Yerelin kalkınması için sunulan dayanaklar hane tüketimiyle sonlu kalmadı, geçim kaynaklarının güçlendirilmesine de odaklanıldı. Cargill’in katkılarıyla 21 üreticiye sağlanan 33.600 kilogramlık süt yemi takviyesi sayesinde, afet sonrası hayvansal üretimde yaşanan randıman kaybının önüne geçildi ve bölgedeki küçük ölçekli üreticilerin ekonomik dayanıklılığı artırıldı.
“Toplumsal kalkınma modeline dönüştü”
Cargill Besin Türkiye, Orta Doğu ve Afrika Yönetim Kurulu Lideri ve CEO’su Murat Tarakçıoğlu, projeden duyduğu gururu lisana getirerek, “Adıyaman Dayanak Market, sarsıntının yaralarını sarmak için çıktığımız bu yolda, bir yardım projesinin ötesinde, bir toplumsal kalkınma modeline dönüştü. İki yıl boyunca yalnızca temel gereksinimleri karşılamakla kalmadık, tıpkı vakitte mahallî üreticilere takviye olarak ve istihdam imkanları yaratarak bölgenin ekonomik dayanıklılığına da katkı sağladık. Projenin sürdürülebilir bir yapıyla Adıyaman Belediyesi’ne devredilmesi, bu muvaffakiyetin en somut ispatıdır. Cargill olarak, faaliyet gösterdiğimiz toplumlara kıymet katma misyonumuzla hareket etmeye devam edeceğiz” dedi.
“Kalıcı tahlil ürettik”
TİDER Yönetim Kurulu Lideri Hande Tibuk ise iş birliğinin gücüne vurgu yaparak, “TİDER olarak besin bankacılığı modelini Türkiye’de yaygınlaştırma misyonumuzla, zelzele bölgesinde kalıcı bir tahlil üretmekten büyük memnunluk duyuyoruz. Adıyaman Dayanak Market, kamu, özel dal ve sivil toplumun birlikte neler başarabileceğinin en hoş örneğidir. Cargill’in vizyoner takviyesi ve Adıyaman Belediyesi’nin sahiplenmesiyle, bu modelin uzun yıllar boyunca Adıyaman halkına hizmet edeceğine inanıyoruz” biçiminde konuştu.
“Artık benim için imkânsız diye bir şey yok”
Proje, yalnızca birebir yardım sağlamakla kalmadı, tıpkı vakitte bir “sosyal kalkınma merkezi” olarak da fonksiyon gördü. TİDER’in “Destek İnsan Kaynakları (İK)” programı sayesinde, yardım faydalanıcıları istihdam edilerek ekonomik özgürlüklerini kazandı. Bu döngüsel model, yardıma bağımlılığı azaltarak toplumsal dayanışmayı güçlendirdi. Projenin en ilham verici öykülerinden biri, sarsıntı sonrası ailesinin sorumluluğunu üstlenen 20 yaşındaki Elanur Çakır oldu. Takviye Market’ten yardım alırken Dayanak İK programı sayesinde markette işe başlayan Elanur, “Bu iş hayatımda çok şeyi değiştirdi. Kendime olan itimadımı kazandım ve güçlü hissetmeyi öğrendim. Evvelce birtakım şeylerin imkânsız olduğunu düşünürdüm ancak artık benim için imkânsız diye bir şey yok” diyerek projenin insan hayatındaki dönüştürücü tesirini gözler önüne serdi.
İki yılın sonunda oturmuş operasyonel sistemi, tedarik ağı ve bilgi tabanıyla birlikte Adıyaman Belediyesi’ne devredilen proje, artık kalıcı bir kamu hizmeti olarak yoluna devam edecek.
Devir sürecinin akabinde Adıyaman Belediyesi stratejik bir kararla, vilayetteki dağınık yapıda bulunan başka yardım noktalarını kapatarak kaynaklarını konsolide etti. Belediye, toplumsal takviyelerin tek bir merkezden, Adıyaman Dayanak Market altyapısı kullanılarak, denetimli ve izlenebilir bir halde ulaştırılmasına karar verdi. Bu durum, kurulan sistemin verimliliğinin ve muvaffakiyetinin mahallî idare tarafından tescillendiğinin, Cargill ve TİDER’in sağladığı kaynağın “tek seferlik yardım” algısını kırarak nasıl kalıcı bir kıymete dönüştüğünün en somut delili niteliğinde.
Adıyaman Takviye Market’in İki Yıllık Karnesi
|
Desteklenen Hane Sayısı |
1.500 |
|
Ulaşılan Birey Sayısı |
87.181 |
|
Toplam Alışveriş İşlemi |
20.646 |
|
Toplam Eser Dayanağı Değeri |
6,5 Milyon TL |
|
Süt Yemi Takviyesi (21 üretici) |
33.600 kg Kaynak: (KAHA) Kapsül Haber Ajansı |
